Kennisbank W&T

Wetenschap en Technologie

Om de professionalisering van opleiders en studenten te ondersteunen en te stimuleren is een digitale kennisbank ingericht. In deze kennisbank is de volgende informatie te vinden:

  • voorbeelden good practices van opleidingen en basisscholen;
  • overzicht lectoraten;
  • overzichten wetenschapsknooppunten;
  • voorbeelden van samenwerking tussen opleidingen, scholen, instellingen en bedrijven.

Het project' W&T in de pabo' is eind 2016 afgerond. De aandacht voor Wetenschap & Technologie en onderzoekend en ontwerpend leren is echter onverkort bij de opleiding aanwezig. Met OCW en de pabo's is dan ook afgesproken een aantal activiteiten in dit kader voort te zetten. Zo zijn er in 2017 door vrijwel alle pabo's nog masterclasses georganiseerd voor zittende studenten en (startende) leerkrachten in het primair onderwijs. Daarnaast wordt met het oog op kennisdeling onderstaande Kennisbank onderhouden. Tevens worden er maandelijks nieuwsbrieven hierover verstuurd aan opleiders en andere geïnteresseerden.


SLO Wetenschap en Technologie op de Pabo

Wetenschap en technologie is overal om ons heen. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en technologische ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op en verspreiden zich razend snel door het gebruik van sociale media. Kinderen zijn gespitst op nieuwe dingen. Wetenschap en technologie (W&T) maakt nieuwsgierig, daagt kinderen uit, stimuleert hen om creatief, kritisch en ondernemend te zijn, op onderzoek uit te gaan en oplossingen te bedenken. Het zijn die (21e eeuwse) vaardigheden en instellingen die de kinderen van nu straks nodig hebben. Het onderwijs moet én kan daar ruimte voor bieden en vraagt om leraren die W&T-onderwijs kunnen geven. De kiem daarvoor wordt gelegd op de pabo. Daar bekwamen studenten in het verzorgen van W&T-onderwijs.

Lees verder


Samen op zoek gaan naar antwoorden op de vragen van je leerlingen is niet alleen leuk maar ook heel waardevol. Maar waar begin je als je w&t onderwijs wilt gaan geven of uitbreiden?

Op samenonderzoeken.nl bieden we je lessenseries aan met kant en klare onderzoeksideeën maar ook voorbeelden van rijke interacties in de klas. En mocht je meer ondersteuning willen dan kun je een kijken nemen bij één van onze workshops!


Pabo De Kempel experimenteert met robot in de klas

De robotisering staat plots in de belangstelling.

Ook het onderwijs experimenteert. Hogeschooldocent Vincent Klabbers van De Kempel in Helmond is nauw betrokken bij het experiment met robot NAO in de klas. 'Een robot heeft op leerlingen een heel andere impact dan een iPad.

Een interview

Lectoraat

Onderwijs in wetenschap en techniek wordt steeds belangrijker. Ook op basisscholen. Dat gaat natuurlijk niet zomaar. PABO-studenten, basisschoolleraren en schoolbesturen willen graag boeiend onderwijs verzorgen op wetenschap- en techniek-gebied, omdat het veel mogelijkheden biedt voor onderzoekend en ontwerpend leren. De uitdaging is om wetenschap en techniek duurzaam te verankeren in het onderwijs.

En daar komt het lectoraat Kennisinfrastructuur voor Wetenschap en Techniek (KWT) in beeld. Het lectoraat onderzoekt bijvoorbeeld wat studenten en leraren doen en nodig hebben om (samen) de bèta-talentontwikkeling van kinderen te begeleiden.

Lectoraat

Het lectoraat Wetenschap en Techniek (W&T) binnen Onderwijsvernieuwing verzamelt, ontwikkelt, onderzoekt praktisch toepasbare kennis over lesinhouden, lesmethoden, lesmateriaal, vakdidactiek en professionalisering van leraren met betrekking tot W&T onderwijs. Er is speciale aandacht voor gebruik van ICT in het onderwijs. Het lectoraat Wetenschap en Techniek ondersteunt en begeleidt diverse projecten voor Natuur en Techniek onderwijs in de basisschool.

Wetenschap en Techniek duurzaam invoeren bij lerarenopleidingen en scholen

Hoe kun je Wetenschap en Techniek (W&T)-onderwijs duurzaam invoeren bij lerarenopleidingen en scholen? Dat was de centrale vraag van de Europese delegatie Wetenschap &Techniek, die in januari 2013 de Pabo HvA en de Universitaire Pabo van Amsterdam (een samenwerkingsverband van UvA en HvA) bezocht. De delegatie bestudeerde drie dagen lang verschillende vormen van W&T onderwijs en Onderzoekend leren (inquiry based science éducation).

Lees verder

Speerpunt

Omdat de vraag naar technisch geschoold personeel blijft groeien, is aan pabo’s gevraagd wetenschap en technologie op te nemen in het curriculum – en sommige zijn daar al flink mee bezig. Op het Wetenschap & Technologie festival Techno?Logisch! op 27 januari konden pabo’s en het primair onderwijs kennis delen en inspiratie opdoen.

De Nieuwste Pabo heeft van Wetenschap en Technologie een speerpunt gemaakt. Lees het interview

Wetenschap en Technologie in de kleuterklas

In de HJK - De wereld van het jonge kind van mei 2015 staat het artikel Wetenschap en technologie in de kleuterklas - Effectief aan de slag met W&T. Bij het genoemde onderzoek waren vanuit de Marnix Academie docenten Carla Compagnie en Martine van Schaik betrokken. Het onderzoek was erop gericht om bèta interesse te verbinden met gecijferdheid. Hierbij werd geëxperimenteerd hoe leerkrachten bij het rekenen in groep 2 niet alleen getalbegrip maar ook vaardigheden  in meten en meetkunde konden oefenen met de leerlingen. 

Lees verder


Kleuters experimenteren met techniek

Waar zouden wij zijn zonder techniek? Nergens! Maar op Japan na studeren nergens in de ontwikkelde wereld zo weinig technici af als in Nederland.

Er zijn gewoonweg te weinig goed opgeleide werknemers in de sector. Om meer belangstelling te kweken voor de techniek moet je al op de basisschool beginnen. En daarvoor zijn er juffen en meesters nodig die iets met techniek hebben. Precies om die reden profileert de Stenden pabo in Emmen zich met Wetenschap en Techniek.

Maar hoe maak je als leerkracht in het basisonderwijs wetenschap en techniek interessant voor kinderen? Juf in opleiding Dorieke Drenth (tweedejaars studente op Stenden) heeft daar geen problemen mee. Ze geeft met veel enthousiasme technieklessen op OBS De Dreske in Roswinkel.

Lees verder

Saxion, Wetenschap en Techniek



iPabo, Wetenschap en Technologie in het primair onderwijs



Expertisecentrum voor Wetenschap en Techniek



Nieuwe accenten in wetenschap en techniek

Het Kenniscentrum Wetenschap en Techniek Gelderland (KWTG) richt zich op de professionele ontwikkeling van leraren in het basisonderwijs, pabo-studenten en pabo-docenten. Om het kenniscentrum stevig vorm te geven zijn Iselinge Hogeschool, Christelijke hogeschool Ede, hogeschool Arnhem en Nijmegen en de universiteiten van Nijmegen en Wageningen een intensief samenwerkingsverband aangegaan. Het gaat eigenlijk om het geven van goed onderbouwd onderwijs.

Peter Hagenaars is als docent Natuur en Techniek verantwoordelijk voor het opleidingsprogramma van Wetenschap en Techniek. “In Nederland hebben we een tekort aan technici en wetenschappers. Aan consumerende studenten is in de toekomst geen behoefte. En veel leerkrachten voelen zich niet bekwaam genoeg om dit onderwijs te verzorgen. Redenen genoeg om onze studenten kennis en vaardigheden en een wetenschappelijke en onderzoekende houding aan te leren. Op hun beurt kunnen zij die kennis op een prikkelende manier overdragen aan de kinderen op de basisschool.”



Het Kenniscentrum Wetenschap & Techniek Oost (KWTO) initieert in Oost Nederland activiteiten in het kader van het actieplan ‘Basis voor presteren, naar een ambitieuze leercultuur voor alle leerlingen’. De activiteiten van het KWTO zijn er op gericht om Bèta/Wetenschap & Techniek te verbinden met de overige thema’s binnen School aan Zet. Naast professionaliserings- en scholingstrajecten vinden onderzoeken plaats om Excellentie, Wetenschap en Techniek naar een hoger niveau te tillen.

Regionaal werkt KWTO samen met schoolbesturen Primair Onderwijs, PABO’s, Universiteit Twente, Rijksuniversiteit Groningen, Stichting Leerplan Ontwikkeling, Schooladviesdiensten, Platforms Techniek, bedrijvenkringen e.d. Landelijk wordt KWTO ondersteund door Platform Bètatechniek en School aan Zet. 


TechYourFuture

Goed onderwijs in Wetenschap & Technologie begint met goede leerkrachten. De leerkracht vormt de sleutel in het creëren van een leeromgeving, die aansluit op de behoefte van de maatschappij en 'het maken van het verschil' in de toestroom van W&T-gemotiveerde en getalenteerde leerlingen. Hoe meer leerkrachten zijn toegerust voor het ontwikkelen van 'vaardigheden van de 21ste eeuw' in een context  van W&T, hoe meer W&T-gemotiveerde en getalenteerde leerlingen.

TechYourFuture - een samenwerking van Saxion Universiteit Twente en Windesheim - stimuleert kenniscreatie, verbindt partijen door samen te werken en ontsluit expertise en succesvolle methoden.


Binnen het Expertisecentrum Wetenschap & Techniek Noord-Holland/Flevoland (EWT) bundelen universiteiten, Pabo’s, OBD’s, TechnoCentra en het Science Center NEMO hun krachten. Wij stimuleren vanuit het EWT de ontwikkeling van wetenschap en techniekonderwijs op basisscholen en ondersteunen netwerkscholen die elkaar ontmoeten tijdens inspirerende bijeenkomsten. De kern van het EWT is samenwerken, van elkaar leren en het uitwisselen van kennis.


Expertisecentrum voor Lerarenopleidingen Natuurwetenschap en Techniek

ECENT helpt lerarenopleiders in het uitwisselen van praktijkervaringen, opleidingsplannen en onderzoeksresultaten. Het helpt studenten in hun opleiding en docenten in hun professionele ontwikkeling. 

De 3 speerpunten van ECENT zijn

  • Professionalisering
  • Leergemeenschappen
  • Expertisesysteem




Bètapunt Noord

Bètapunt Noord wil kinderen en leerkrachten enthousiast maken voor wetenschap en technologie met als doel meer technisch personeel voor de toekomst. Dat is goed voor de landelijke economie in het algemeen en de regionale economie in het bijzonder.

Bètapunt Noord startte in 2012 toen verschillende partijen, die zich los van elkaar sterk maakten om W&T in het onderwijs te stimuleren, de wens uitspraken om te gaan samenwerken. Onder de vlag van Bètapunt Noord bundelden schoolbesturen voor primair onderwijs, de drie noordelijke hogescholen, het bedrijfsleven en de universiteit hun krachten om scholen te helpen onderwijs in wetenschap en technologie te verankeren in hun onderwijsaanbod.





Wetenschapsknooppunt

Leraren, wetenschappers en andere belangstellenden kunnen terecht op www.wetenschapsknooppunten.nl voor lesmateriaal en praktijkvoorbeelden voor spannende, inspirerende en leerzame lessen en activiteiten over wetenschap en technologie op de basisschool.

De lessen en activiteiten zijn gebaseerd op de didactiek van het onderzoekend en ontwerpend leren. Tevens zijn er links naar de websites van de afzonderlijke wetenschapsknooppunten, waar je verdere ideeën kunt opdoen. 



Talentenkracht

Een onderzoekprogramma van zeven universiteiten naar de talenten van kinderen (3-14 jaar) op het gebied van wetenschap en techniek. Talentenkracht is opgezet om professionals en ouders de inzichten en instrumenten te geven voor deze talentontwikkeling.



VHTO

VHTO is het Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek. Zij richten zich op participatie van meisjes en vrouwen op het gebied van bètawetenschappen, techniek en ICT te vergroten. Daarnaast zet VHTO zich in om vrouwen op de arbeidsmarkt binnen deze branches te behouden. VHTO  richt zich op de hele keten van het onderwijs: van primair onderwijs tot uiteindelijk toetreding op de arbeidsmarkt.


Biologie Plus

Biologie Plus inspireert, motiveert en enthousiasmeert om natuur, wetenschap en techniek op praktische, boeiende en duurzame wijze in de klas te brengen. Zo kun je je laten inspireren door Biologie Plus online, met motiverende en hands-on trainingen, concrete en toepasselijke lessen of door naar de grootste landelijke NWT-conferentie voor het basisonderwijs te gaan.

Biologie Plus werkt vanuit de leerlijn Natuur, Wetenschap en Techniek welke is samengesteld op basis van de kerndoelen, de tule van de SLO, platform bèta techniek, CITO en de leerlijn biologie. Als school kun je samen met Biologie Plus een eigen leerplan natuur, wetenschap en techniek neerzetten.

Wil je nu al profiteren van lesideeën, praktische tips en handige informatie van Biologie Plus? Surf naar www.biologieplus.nl en je wordt op je wenken bediend.


Talent & Ik

Een bewezen en succesvol educatief concept dat bruggen slaat. Tussen ouders, onderwijs, kinderopvang, het bedrijfsleven en overheden. Maar vooral tussen kinderen en hun talenten. Door te spelen, te onderzoeken en te proberen, leren zij zichzelf en hun talenten kennen.

Talent & ik helpt kinderen tussen de 0 en 13 jaar hun interesses te ontdekken. 



Meer techniek in de klas

Het Techniek Toernooi is een techniekwedstrijd voor leerlingen uit alle groepen van het basisonderwijs. In teams van vier werken de kinderen aan leuke technische opdrachten. De wedstrijd begint op school of bij een buitenschoolse activiteit. Met behulp van lesmateriaal lopen de leerlingen stap voor stap door het onderzoek- en ontwerpproces. Het beste team per klas mag de strijd aan gaan tijdens een van de spannende regiofinales en maakt kans op een plek in de landelijke finale. Op 2 juni 2016 vindt de grote finale van het Techniek Toernooi plaats in het Nederlands Openluchtmuseum.  

Meer techniek in de klas? Neem eens een kijkje op www.openluchtmuseum.nl/onderwijs



Techniek & Ik

Techniek & ik is een programma voor het basisonderwijs en de kinderopvang, waarin op basis van het O&O leren gewerkt wordt om kinderen specifiek hun bèta-talent te laten ontwikkelen. 

Techniek & ik leidt en begeleidt leerkrachten, pedagogisch medewerkers en Pabo/ROC docenten bij het inzetten van O&O leren. De ondersteunende materialen geven geen moeilijke theorieën maar een korte uitleg en veel voorbeelden over hoe je met de kinderen in gesprek kunt gaan. 

Techniek & ik is niet gebaseerd op losstaande feiten zijn maar op daadwerkelijke conceptuele kennis met concrete verbanden naar echte herkenbare situaties uit de praktijk. 


Jet-Net

Het Jongeren en Technologie Netwerk Nederland, is een samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid. Doel is havo/vwo-leerlingen een reëel beeld te geven van bèta en technologie en hen te interesseren voor een bètatechnische vervolgopleiding. 

Breng samen met Jet-Net technologie tot leven!


Science Center NEMO

In Science Center NEMO zijn wetenschap en technologie een ervaring voor iedereen, van jong tot oud. Bezoekers gaan zelf met veel plezier aan de slag en doen ontdekkingen met gebruik van al hun zintuigen. NEMO vormt zo een aanvulling op leren in de schoolse omgeving. Talenten worden geprikkeld op een creatieve manier die enthousiast maakt.


Technocentrum Zeeland

Een onafhankelijke intermediaire organisatie die zich richt op het mede oplossen van regionale knelpunten die bestaan tussen het technisch (beroeps) onderwijs en de arbeidsmarkt. Hierbij behartigt ze de belangen van het onderwijs, het bedrijfsleven en de overheid in de provincie Zeeland.

Technocentrum Zeeland initieert, koppelt en ondersteunt. 



Doenk

Wetenschap en Technologie bieden ons de mogelijkheden om de wereld om ons heen te begrijpen en te veranderen. Stichting DOENK heeft als doel om kinderen in het PO en VO wetenschap en technologie te laten ontdekken. Dit doet zij door een schakel te zijn tussen het (bestaande) aanbod van Wetenschap en Technology promotie middelen en de vraag vanuit het onderwijs.

DOENK staat voor Dromen, Denken, Durven en Doen.




Educatief repertoire

Cultuuronderwijs begint voor veel scholen met het bevorderen van een onderzoekende houding van kinderen. Dat bleek bijvoorbeeld uit ambitiegesprekken die vanuit Kunstbalie met scholen in Brabant zijn gevoerd. Welke vondsten hebben leraren hier en nu, en vroeger, gedaan om een onderzoekende houding van kinderen te bevorderen? Het is de hoofdvraag van een recent gestart onderzoeksprogramma ‘op zoek naar educatief repertoire voor cultuuronderwijs’. Doel van het programma: het zichtbaar maken van inspirerend handelen van leraren die een onderzoekende houding van kinderen bevorderen, en dat handelen zo doorgeven dat andere leraren er gebruik van maken om hun eigen onderwijs vorm te geven.


MASS Project

Hoe maken we duurzame 'wetenschapseducatie' (Bèta-onderwijs) aantrekkelijker en toegankelijker voor leerlingen? Daar draait het om in het MASS-project. In acht Europese landen worden goede voorbeelden op dit gebied verzameld, geanalyseerd en vervolgens weer breder verspreid. Zo wil het MASS-project het aantal docenten dat vertrouwd en succesvol is in het geven van onderwijs over duurzame wetenschapsthema's vergroten. En samen met hen duurzame wetenschapseducatie meer relevant, leuker en toegankelijker maken.

Het MASS-project onderscheidt drie uitdagingen die kunnen bijdragen aan het aantrekkelijker en effectiever maken van duurzame wetenschapseducatie.