Verdubbeling Rijksuitgaven aan onderwijs bleef zonder resultaat
3 september 2026
Bron: Economische Statische Berichten
Sinds 1995 zijn bij een vrijwel gelijk gebleven aantal leerlingen de reële onderwijsuitgaven verdubbeld. Toch zijn de onderwijsresultaten niet verbeterd. Waar is het extra geld aan besteed en waarom heeft dat niet bijgedragen aan betere resultaten?
Belangrijkste conclusies
De effectiviteit van minder lestijd voor leraren is onduidelijk, terwijl de kosten van deze maatregel enorm zijn vanwege het vereiste aantal extra leraren. De maatregel draagt bovendien bij aan het lerarentekort. Het beleid wordt onder leraren ook niet breed gedragen: zij geven veelal aan zich meer te willen richten op het lesgeven
Verder lijkt de inspectie door het toegenomen belang van de procedurele criteria de scherpte op de onderwijsresultaten kwijtgeraakt. Ga daarom terug naar een beoordelingskader van vóór 2011 – het jaar waarin de grootste uitbreiding plaatsvond. Dat heeft ook als voordeel dat de administratieve last voor scholen en docenten afneemt en er minder kantoorpersoneel nodig is.
Ook is de uitbreiding van klassenassistenten kostbaar en inefficiënt (CPB, 2020) en kan dan ook beter worden teruggedraaid.
Tot slot is volgens het CPB (2020)-onderzoek het sterkste positieve effect op onderwijsresultaten te behalen zonder meer uit te geven: deel leerlingen in klassen naar niveau. Het leidt tot een verhoging van de resultaten met vier tiende deel van een onderwijsniveau (vmbo-gl, vmbo-t, havo, vwo) en vergt nauwelijks extra uitgaven. Dit staat haaks op de wens voor meer inclusief onderwijs in brede brugklassen (Onderwijsraad, 2021)
Belangrijkste conclusies
De effectiviteit van minder lestijd voor leraren is onduidelijk, terwijl de kosten van deze maatregel enorm zijn vanwege het vereiste aantal extra leraren. De maatregel draagt bovendien bij aan het lerarentekort. Het beleid wordt onder leraren ook niet breed gedragen: zij geven veelal aan zich meer te willen richten op het lesgeven
Verder lijkt de inspectie door het toegenomen belang van de procedurele criteria de scherpte op de onderwijsresultaten kwijtgeraakt. Ga daarom terug naar een beoordelingskader van vóór 2011 – het jaar waarin de grootste uitbreiding plaatsvond. Dat heeft ook als voordeel dat de administratieve last voor scholen en docenten afneemt en er minder kantoorpersoneel nodig is.
Ook is de uitbreiding van klassenassistenten kostbaar en inefficiënt (CPB, 2020) en kan dan ook beter worden teruggedraaid.
Tot slot is volgens het CPB (2020)-onderzoek het sterkste positieve effect op onderwijsresultaten te behalen zonder meer uit te geven: deel leerlingen in klassen naar niveau. Het leidt tot een verhoging van de resultaten met vier tiende deel van een onderwijsniveau (vmbo-gl, vmbo-t, havo, vwo) en vergt nauwelijks extra uitgaven. Dit staat haaks op de wens voor meer inclusief onderwijs in brede brugklassen (Onderwijsraad, 2021)